शांतीपर्वासाठी रथी महारथींची गणपतीला आरती ; संगमनेर मध्ये दोन हात एकत्र, अन् चर्चा पसरली सर्वत्र ;

आमने सामने,

जल्लोष एकतेचा, एकात्मतेचा, आणि अखंडतेचा ;आरती समन्वयाची, भविष्याच्या अन्वयार्थाची !

संगमनेर : भारत रेघाटे

गेली तीन चार दिवसापासून सोशल मीडियावर आजी माजी आमदारांनी हातातवर हात ठेवत केलेल्या आरतीचा विषय चांगला रंग धरल्याने एका वेगळ्याच चर्चैला राजकीय रंगरूप दिले जात आहे. रथी महारथी या दोन्ही आमदारांनी श्री गणेशाच्या आरतीने राजकारणाला आणि समाजकारणाला एक नवीन दिशा आणि आयाम देण्याचे धारिष्टच या प्रसंगातून केल्याचे दिसून आले. परंतु याच बरोबर आमदार व्दयींनी सिंहावलोकन आणि आत्मपरीक्षण का करू नये ? कारण या घटने मागील अर्थाचा सखोल प्रवाह समजून घेण्याची ती एक प्रक्रिया होय. समाजाचे आणि त्या त्या भागाचे प्रतिनिधित्व करत असताना तद्वतच राज्यकर्त्यांना समाजात वावरताना ऐनकेनप्रकारे अनेक वेळा सुख, दुःख, धार्मिक अथवा सामुदायिक प्रसंगी एका मंचावर अथवा प्रसंगांनुरूप एका ठिकाणी यावेच लागते. तो प्रसंग समन्वयाचा असतो. समाजहिताचा असतो. परंतु दुसरीकडे कार्यकर्त्यांच्या मनाला ही सल काही केल्या स्वस्थ बसू देत नाही, आणि सातत्याने कार्यकर्त्यांना ती टोचत राहते, सलत राहते. हाच धागा पकडून दोन्हीकडचे कार्यकर्ते आपापसात कुजबुज करीत प्रत्यक्ष अथवा अप्रत्यक्ष नाराजी व्यक्त करताना दिसून येतात. किंबहुना त्याचे वागणेही दूरगामी परिणामकारक ठरतात. हे वागणेच दोन्ही पार्ट्यांना सकारात्मक अथवा नकारात्मक परिस्थितीशी सामना करण्याची वेळ आणते. असाही एक सूर चर्चीला जात आहे की, ह्या ग्यानबाच्या मेखेचे गुपीत कोण उलगडणार ?

संगमनेर मधून चार दिवस पूर्वी एक आनंदाची बातमी समोर आली ती म्हणजे दोन्ही आमदार एकत्र आल्याने शहर आणि तालुक्यात राजकीय चर्चेला उधान आले. परंतु राजकारणाच्या ठिकाणी राजकारण आणि मैत्रीच्या ठिकाणी मैत्री. साथी हात बढाना असे म्हणत ही करामत उद्याची चि़ता दूर करुन विघ्नही दूर करेल. ? खरंतर गणपती हा पूर्वी विघ्नहर्ता ऐवजी विघ्नकर्ता होता. कालच्या एकत्रित भेटीने काही लोकांना, कार्यकर्त्यांना मात्र या ठिकाणी राजकारण दिसून आले. धर्मकारण, समाजकारण आणि राजकारण हे व्यक्ती परत्वे बदलत जाणारे असले तरी त्या त्या ठिकाणी या गोष्टीचा अवलंब करणे हे समाज विधायक ठरू शकते ! समाजात अनेक ठिकाणी राजकारण विरहीत कार्यक्रम होतात. तसेच हा सुध्दा एक राजकारण विरहीत कार्यक्रम नव्हता का ? कोणाच्या पोटात पोटशूळ उठत असेल तर हा कार्यक्रम निश्चितच राजकारणाचा समजावा. राजकारणाचा समन्वय आणि समन्वयाचे राजकरण. एका म्यानात दोन तलवारी राहूच शकत नाही. हे हिटलर मुसोलिनी च्या हुकुमशाही साठी होते. श्रीगणेशाच्या आरतीसाठी जेव्हा आपल्या भगाचे प्रतिनिधीत्त्व करणारे दोन हात एकत्र येतात, पुढे येतात ते धर्मरक्षणासाठीच, येथील विकासासाठी. या घटनेने काहीच्या मनात क्लेश निर्माण झाला, गढूळपणा साठला. तो दूर करण्यासाठीची ही वैचारिक संकल्पना नव्हे का ? पक्षाचे नि तत्त्ववादी माणसाचे विचार तत्वनिष्ठ असतात, असावेत. प्रत्येक ठिकाणी राजकारण न बघता दोन्ही आमदार महोदयाच्या चेह-यावरील उमटलेले स्मित या समाज मनाने निरखून टिपले आणि बघितलेही. परंतु हे नीट आणि डोळस पारखून घेण्याची जबाबदारी येथील प्रत्येक कार्यकर्त्याची आहे. ना की कोणास खेचण्याची ! गेली काही दिवस शहरात राजकीय घडामोडीतून काहूर माजतेय अशी प्रतिक्रिया जनमानसात दिसून येत आहे. शहरातील वाद हे विकासात बाधा ठरत असतात. विद्यमान दोन्ही आमदारांचे व्यक्तिमत्व निर्विवाद वादातीत आहे. हा समाजमनाचा आरसा फारच बोलका आहे.

संगमनेर मधील शांतीपर्वासाठी दोन रथी महारथीं आमदाराची गणपतीला आरती ; दोघांचे हात एकत्र, अन् चर्चा पसरली सर्वत्र ; जल्लोष एकतेचा, एकात्मतेचा, अखंडतेचा कदाचित विघ्नहर्त्याची आरतीच उद्याचे शांतिपर्व ठरेल.

असे म्हटले जाते. "कारण नसते ते राजकारण" ! असे वाटत असले तरी राजकारण हे राजकारणाच्या ठिकाणी असतं. धर्मकारण, अर्थकारण, समाजकारण आणि राजकारण हे सुध्दा चार स्तंभच होत. तालुक्याचे रथी महारथी जेव्हा एकत्र येत गणरायाची आरती करतात. यात कसले आले राजकारण ? ही तर धर्म जागृतीची नांदी नव्हे का ? समाजाला एकत्रित करण्यासाठी, दिशा देण्यासाठीच भाऊ जावळे ( रंगारी ) लोकमान्य टिळक, महात्मा जोतिबा फुले यांनी सुरू केलेला गणपती- शिवजयंती उत्सव हा समाज विधायक विचारासाठीच होता. निर्माण केल्या गेलेल्या ह्या समाज विघातक कृती होत. हा युनिव्हर्सल धागा पकडूनच संगमनेर बाजारपेठ येथील मित्र मंडळांनी दोन आमदाराच्या भेट घालून वैश्विक संकल्पना राबवली आणि ती प्रत्येकाच्या मनात रुजवली, हे शांततेचे द्योतक नव्हे का ?